DUYURULAR

Peygamberden Başka Kimse Masum Değildir. Mutlak Teslim Olunmaz!

Eğer peygamberden başka bir kişiyi mutlak tezkiye ederseniz ve onun hakkında bilmediğiniz şeylerle şehadet ederseniz çok yanlış olur. Şu anda bütün âlem-i islam içinde hatalarımızın en büyük bir sebebi ve kendi hususi dairemizde de, kalp hayatımızda da, manevi hayatımızda da hatalarımızın en mühim bir sebebi kendi nefsimizi ve başka birinin nefsini tezkiye etmektir. Hüsn-ü zanda aşırıya gidip şahısların peşinden koşmak yanlış olur. Bu tarz tezkiye neticesinde şeriat ve din ortada kalmaz, kitap terk edilir.

Bu konuyla alakalı bir hadis söyleyeyim. Bu Hadise dikkat edin. Allâh (CC) Rasûlü ganimet mallarından taksim ediyor ve bazı insanlara veriyordu. Taksim ederken Sa’d ibn Ebi Vakkas “Ya Rasûlallâh (CC) filana da versene o da mümindir” dedi. Allâh (CC) Rasûlü dedi ki “بل مسلم”, yani “müslim de” dedi.  Biraz zaman geçince Sa’d ben o adamı tanıyorum. Ya RasûlAllâh (CC) ona da versen. O da mümindir dedi. Rasulullah yine “müslim de” dedi. Yine üçüncü bir kere daha oldu. Rasûlullah yine “müslim de” dedi.

Şimdi buna dikkat edin. Bununla ilgili çok hadisler var. Bu çok manidardır. Sahabenin terbiye yolunu iyi anlayın. Rasulullah bunu dediğinde insan şöyle bir düşünebilir; acaba o adamın imanında bir tereddüt mü vardı. Sa’d’ın bilmediği, Rasûlullah’ın bildiği bir şüphe mi vardı? Rasulullah gaybtan haber vermiş olabilir. Belki o adam münafıktı diye şüphelenebilirsin. Fakat Sa’d üçüncü kere söyleyince Rasûlullah geldi, omuzu ortasına vurdu. ve sonra “Benimle mücadele mi edeceksin, ya Sa’d?” dedi. “ben birisine bir mal veririm hâlbuki başkası bana ondan daha sevimlidir, benim yanımda o daha değerli olur ama ben malı başkasına veririm. Çünkü endişe ediyorum ki, o mal verdiğim adam, eğer ona vermezsem o baş üstü cehenneme düşecek. Kalbi islama ısınsın diye ona verip diğerine vermem. Mal vermem onu daha değerli gördüğümden değil. Belki hatta diğeri daha değerlidir.

Şimdi şurası çok önemlidir. Demek ki Sa’d’ın söylediği o adam aslında mü’minmiş. Peki  Rasûl-i Ekrem onun daha efdal olduğunu söylediği halde, o zaman niye Sa’d’ın mümin demesinden rahatsız oldu? Çünkü iman kalbe ait bir şehadettir. Rasûl-i Ekrem diyordu “Müslim de.” Yani “zahiri hali islama uygundur, kalbini tam bilemem” de. Sa’d bilmeden şehadet ediyordu. Çünkü kalp gaybdır, nasıl bilebilir ki? Sa’d’ın o hüsn-ü zannı doğruya tevafuk etsin veya etmesin, neticede yaptığı iş yanlıştır. Rasulullah bu tezkiye ahlakını istemedi. Birbirinizi takdis etmeyin, temize çıkarmayın dedi. Üstad Bediüzzaman da “Hiçbir müfsid ben müfsidim demez. Daima suret-i haktan görünür. Yahut bâtılı hak görür. Evet, kimse demez ayranım ekşidir. Fakat siz mihenge vurmadan almayınız. Zira çok silik söz ticarette geziyor. Hattâ benim sözümü de, ben söylediğim için hüsn-ü zan edip tamamını kabul etmeyiniz. Belki ben de müfsidim. Veya bilmediğim halde ifsad ediyorum. Öyleyse, her söylenen sözün kalbe girmesine yol vermeyiniz. İşte, size söylediğim sözler hayalin elinde kalsın, mihenge vurunuz. (Mihenk burada şeriattır.) Eğer altın çıktıysa kalbde saklayınız. Bakır çıktıysa, çok gıybeti üstüne ve bedduayı arkasına takınız, bana reddediniz, gönderiniz” dedi.  Dikkat edin bir anlamda su-i zan etti. Dediler sen niye bizim hüsn-ü zanımıza su-i zan edersin? Dedi; “çünkü başkasına da yaparsınız.

Yani kendimizi tezkiye etmeyelim. Allâh tezkiye eder. Allâh’ın tezkiye ettiği dünyada bazı kimseler vardır. Mesela peygamberi vahiyle, Kur’ân ile, mu’cizelerle tezkiye etmiştir. Çünkü mu’cize bir tasdiktir ve Allâh’ın tezkiyesidir. Mesela aşere-i mübeşşere ki, bunlar Rasûlullah (ASM) tarafından tezkiye edilmiş. Allâh’ın elçisi Allâh’a dayanarak onları tezkiye ediyor. Rasûl-i Ekrem onların cennetlik olduğunu söylediği için onların cennetlik olduğuna iman ederiz. Ama sahabe şu az önce söylediğim terbiyeden dolayı, aşere-i mübeşşereyi kabul etse bile, bir hata gördüğünde onu ikaz ederdi ve şeriatı gösterirdi. Hatta yeri geldi birbirine kılıç çektiler. İki tarafta da aşere-i mübeşşere vardı. Hazreti Ömer hutbede “Ben bir yanlış yapsam ne yaparsınız” deyince “Seni bu kılıçlarımızla doğrulturuz” dediler. Hz. Ömer aşere-i mübeşşeredendir. Fakat o cennetle ilgili bir vaattir, hata yapmayacağı anlamına gelmez. Hüsn-ü zanda aşırılıkla hatasızlık inancına giriliyor. Bu inanç çok tehlikelidir. Akaid kitapları bununla doludur. Anlatıyoruz, anlatıyoruz yine insanlar aynı duruma giriyor. Ehl-i sünnet bu kadar bunun üzerine düşmüş, peygamberden başka masum olan yoktur demiş. Peki nedir bu insanların böyle devamlı birbirlerini hatasız ve kutsal görüp arkalarından gitmeleri? Tamam, hüsn-ü zan et. Ama şeriat var, şeriatı da söyle. Ondan delilini iste. Eğer haklıysa delilini gösterebilir. “İşte bundan dolayı böyle yapıyorum” der. Hüccetini şeriatta, ayette, hadiste gösterir. O zaman ona ittiba edilebilir. Hüsn-ü zan bunların yaptığından başka bir şeydir. Bir adam yanlış bir şey yaptıysa, “belki bilmeden yaptı” diyebilirsin veya “o bunu yapmamıştır” diyebilirsin.  Hüsn-ü zan budur. Ama hataya hata dememek, o yapıyorsa doğrudur demek hüsn-ü zan değildir.

Nefsimizi tezkiye etmiyoruz. Demek ki en büyük tağut enedir. Kendimizi itham edeceğiz başkasını da tezkiye etmeyeceğiz. Hüsn-ü zan ederiz ama tezkiye etmeyiz. Mesela aşere-i mübeşşere hakkında böyle hadis olduğu için onların cennetlik olduğuna iman ederiz, Ama yine de bir yanlışı varsa yanlış diyoruz. Mesela; Hazreti Ali’nin karşısında aşere-i mübeşşereden Zübeyr bin Avvam vardı. Zübeyir hata yapmış diyoruz. Bu va’din haricinde bir şeydir. Ama cennetlik olduğunu söyleriz, çünkü hadis var. Aşere-i mübeşşere haricinde de cennetle müjdelenenler sahabeler var. Bir hadiste “on kişi cennettedir” diyerek aşere-i mübeşşere sayılıyor. Onun için bu on kişi ayrı bir grup olarak isimlendiriliyor. Yoksa onlardan başka da cennetle müjdelenen sahabeler var. Sahabe içinde böyle cennetle müjdelenenler hariç diğerleri hakkında da herkesten ziyade cennet ehli olduğunu ümit ederiz.

Sa’d-ı Teftazani’nin Şerh’ül Akaid’teki şu ibaresi çok dengeli, ilmî bir üsluptur. Bu düsturdan ayrılmayın. “Aşere-i mübeşşerenin cennetlik olduğuna iman ederiz ve şehadet ederiz. Ve onlar gibi haklarında hadis varid olanlar için de cennetle şehadet ederiz. Bunun haricindeki insanlara gelince; sahabenin faziletleri hakkında kesretli hadisler olduğundan sair müminler hakkında olan ümidimizden daha ziyade bir ümidimiz vardır. Hem mesela Gavs-ı Geylani, Şah-ı Nakşibendi, İmam-ı Rabbani, Üstad Bediüzzaman gibi zevat-ı aliye hakkında da ümmetin ekserisinin bir hüsn-ü şehadeti olduğundan, onlar hakkında da Allâh’ın rızasına nail olduklarına ve ehl-i Cennetten olduklarına sair insanlardan daha ziyade hüsn-ü zannımız ve ümidimiz vardır. Ama yine de buna ümit diyoruz. Bu ümidin de delil ümmetin telakkisidir. Rasûlullah “sizler yeryüzünde Allâh’ın şahitlerisiniz” dediği için bu delile dayanarak ümid ediyoruz. Ama bunun da bir derecesi var. Haddinden fazla hüsn-ü zanna gerek yoktur. Üstad Bediüzzaman’ın tabiriyle “ne Hasan ağa, ne Haso. Sadece Hasan. Bu kadar yeter.

 

Bu izahat aşağıdaki dersten derlenmiştir.

Bunlara da bakabilirsiniz

Allah Yolunda Harcanan Her Şey Kat Kat Büyür!

Allah yolunda feda edilen her şey bekaya mazhar olur ve Allah onu kat kat fazlasıyla …

Bir yanıt yazın

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir