(29. Lem‘a –Bakiyyâtü’s-Sâlihât Derslerinden -Sübhanallah 2. Fasıl son kısımdan bir bölüm)
سُبْحَانَكَ تُسَبِّحُ بِحَمْدِكَ الكَائِنَاتُ
Seni tesbîh ederim ey Zât-ı Zülcelal, ki bütün kâinât Seni hamdinle tesbîh ediyor.
Kâinât denildiğinde yalnız semâvât ve arz kasd olunmaz. Bu tâbir, ezelden ebede kün emri ile yaratılmış bütün mevcûdâtı şâmildir. Her şey, her zaman, her hâl üzere Allahu Teala’yı hamd ile tesbîh eder.
بِجَميعِ تَسْبِيحَاتِ حَبيبِكَ الأكرم ﷺ
(Her şey) Habîb-i Ekrem’inin cemi’ tesbîhâtıyla Seni tesbîh eder.
وَبِجَميعِ تَحْمِيدَاتِ رَسُولِكَ الأعظم لَكَ، عَلَيهِ وَعَلى آلهِ أفْضَلُ صَلَوَاتِكَ وَأتَمُّ تَسْليمَاتِكَ
Ve Resûl-i A‘zam’ın cemi’ tahmidatıyla Sana hamd eder. En fazîletli salâtların ve en mükemmel selamların O’nun ve âlinin üzerine olsun.
Buradan itibaren bütün tesbîhât, Resûl-i Ekrem Aleyhissalâtü Vesselâm’a rücû eder. Zira yedi kat semâ, arz, mahlûkât, enbiyâ ve evliyâ ile tesbîh ettikten sonra bütün bu sadâların tamamı Resûl-i Ekrem’de cem olur. O Zât ki, bütün enbiyânın, evliyânın, melaikenin ve hattâ bütün mevcûdâtın tesbîhâtını kendi tesbîhatında toplayan ve temsil eden bir zâttır.
Üstâd Hazretleri burada Cenâb-ı Hakk’ı bütün kâinât ile tesbîh eder. Bu tesbîh, ilim ve şuûr ile yapıldığından, kâinâtın lisân-ı hâlinin bir tercümânı olur. Yani diyebiliriz ki: Şu cümle, kâinâtın tesbîhâtının bir tercümesidir.
Bu tercüme ise, doğrudan Resûl-i Ekrem Aleyhissalâtü Vesselâm’ın tesbîhâtından feyz almıştır. Bu tesbîhât, onun tesbîhâtının bir damlasıdır. Üstâd, o dergâhtan nasibini almış ve sadâsında o nûru aksettirmiştir.
Resûl-i Ekrem Aleyhissalâtü Vesselâm bütün enbiyânın ve evliyânın varisi ve imamıdır. O zât, bütün kâinâtın ibâdetini ve tesbîhâtını keşfeden, takdim eden, yaratılışlarının hem sebebi hem neticesi ve hem de gâyesidir.
Bu itibarla, kâinât Kur’ân ile tesbîh eder. Kur’ân olmasa, bu tesbîhât anlaşılamaz. Anlaşılmayınca tesbîhâtın hükmü kalkar, sükût eder. Îman çekilse, kâinâtın tamamı susar.
Resûl-i Ekrem’in ibâdet ve tesbîhatının mahiyetine nazar edildiğinde görülür ki: Kâinât O’nunla tesbîh ediyor. Çünkü tesbîhâtı keşfeden, gösteren, ilân eden, zuhûrunun ve vücûdunun sebebi O’dur.
سُبْحَانَكَ يا مَنْ تُسَبِّحُ بِحَمْدِكَ هذِهِ الكَائِناتُ بِأصْدِيَةِ تَسْبيحَاتِ مُحَمَّدٍ عَلَيهِ الصَّلاةُ والسَّلامُ لَكَ
Seni tesbîh ederim ey Zât-ı Zülcelâl ki, şu kâinât, Muhammed Aleyhissalâtü Vesselâm’ın tesbîhâtının sadâlarıyla Seni tesbîh eder.
إذ هُوَ الَّذِي تتَمَوَّجُ أصْدِيَةُ تَسْبيحَاتِهِ لَكَ عَلى أمْوَاجِ الأعْصَارِ وأفْوَاجِ الأجْيَالِ
Zira O’nun tesbîhâtının sadâları, asırların dalgaları üzerinde, nesillerin ağızlarında dalgalanarak geliyor.
O sadâ ki, bir defa çıktıktan sonra zamanın derinliklerinde sürüp gitmiş, bütün ebrârın lisanlarında yankılanmış ve nihâyet bizim lisanımıza kadar gelmiştir.
Geçmişte de böyledir. Nûh’un tesbîhâtı, Hûd’un, Sâlih’in, İbrahim’in lisânında zuhur eden tesbîhler, hep Resûl-i Ekrem’in tesbîhâtıdır. Çünkü onların varis-i mutlakı O’dur.
اللّهمَّ فَأبِّدْ عَلى صَفَحَاتِ الكَائِنَاتِ وَأوْرَاقِ الأوْقَاتِ إلى قيَامِ العَرَصَاتِ أَصْدِيَةَ تَسْبيحَاتِ مُحَمَّدٍ عَلَيهِ الصَلاةُ والتَّسْليماتُ
Yâ Rabbi! Kâinâtın sahifelerinde ve vakitlerin yapraklarında, Arasat Meydanı’nın kıyamına kadar, Muhammed Aleyhissalâtü Vesselâm’ın tesbîhâtının sadâlarını ebedîleştir.
سُبْحَانَكَ يا مَنْ تُسَبِّحُ بِحَمْدِكَ الدُنْيَا بِآثَارِ شَريِعَةِ مُحَمَّدٍ عَلَيهِ الصَّلاةُ وَالسَّلامُ
Tesbîh ederim Seni, ey Zât-ı Zülcelâl ki, şu dünya Seni, Şerîat-ı Muhammediye’nin izleriyle, eserleriyle hamdinle tesbîh eder.
O namazlar, oruçlar, zekâtlar, haclar, cümle ibadetler ve itaatler… Bunların tamamı Şerîat-ı Muhammediye’nin ziynetleriyle süslenmiş birer tesbihtirler. Dünya o ibadetlerle Seni tesbîh eder…
اللّهمَّ فَزَيِّنِ الدُّنيَا بِآثارِ دِيَانَةِ مُحَمَّدٍ عَلَيهِ الصَّلاةُ وَالسّلامُ إلى يَوْمِ القِيَامِ
Yâ Rabbi! Bu dünyayı, Dîn-i Muhammedî’nin eserleriyle Kıyâmet Günü’ne kadar ziynetlendir.
سُبْحَانَكَ يا مَنْ تُسَبِّحُ بِحَمْدِكَ الأرضُ سَاجِدَةً تَحتَ عرْشِ عَظَمَةِ قُدْرَتِكَ، بِلِسَانِ مُحَمَّدِهَا عَلَيهِ الصَّلاةُ وَالسَّلامُ
Tesbîh ederim Seni, ey Zât-ı Zülcelâl ki, arz Senin kudretinin arş-ı azameti altında secde ederek, Muhammed’inin (yani arzın Muhammedin’in) -aleyhissalatu vesselam- lisânıyla Seni hamdinle tesbîh eder.
Din-i Muhammedî, arz üzerinde o derece hükmetmiştir ki, arz âdeta kudret’in arşı azameti altında ubûdiyet-i Muhammediye ile secdededir. Ne ile tesbih ediyor?
بِلِسَانِ مُحَمَّدِهَا عَلَيهِ الصَّلاةُ وَالسَّلامُ
Muhammed’inin lisanıyla… -aleyhisselatu vesselam-
Burada Muhammed kelimesini هَا zamirine izafet etti. Bu zamir arza racidir. “Onun Muhammed’inin” demektir. Yani; “Küre-i arz, Muhammed’inin lisanıyla tesbih eder” demekle arzın Muhammed’e olan muhabbet ve alakadarlığına ve onunla iftihar ettiğine işaret etmektedir. Çünkü Resulullah bir arzlıdır. Demek arz, dergah-ı ilahîde “İşte ya rabbi bu benim Muhammed’imdir, benim meyvem, benim netice-i hilkatimdir.” diyerek sair ecram-ı semaviyeye karşı iftihar ediyor ve Muhammed (asm) ile kemal buluyor. Çünkü arz, Muhammed (asm) ile ibadet ediyor. Ubudiyet-i Muhammediye küre-i arzı bir mescid hükmüne getirmiştir.
Hacda, bayramlarda, hususan cuma namazlarında ve cemaatle kılınan bütün namazlarda bu hakikat aşikar görünüyor.
Küre-i arz’ın dört bir yanından yankılanan tesbihler, tazimler, hamdler ve ibadetlerle küre arz ziynetleniyor, süsleniyor…
İşte arzı semanın fevkine çıkaran ve semayı arza hizmetkar kılan sır budur…
Kur’ân’a ve Resûl-i Ekrem Aleyhissalâtü Vesselâm’ın hakikatine -ki asıl itibariyle iki hakikat de birdir, işte bu hakikate- dikkatle bakan bir kimse anlar ki: Resûl-i Ekrem’in ibadeti, tesbîhâtı, getirdiği şerîatı, maddî ve mânevî hayatı bu kâinâta öyle lâzımdır ki, âlemin sûretini değiştirmiştir. Her şeyin anahtarı onda görünür. Cenâb-ı Hak O’nu öyle muvaffak etmiş ve O’na öyle bir vaziyet vermiştir ki, ferasetle bakan insan der ki: Din-i Muhammedî, arzı ibadet eder hâle getirmiştir.
Semâvât ve arzın tesbihatını ifade edip, onları adeta dile getirip tesbih ettirmiş, kâinatın mahiyetini değiştirmiştir.
Nasıl ki bu maddî âleme güneş lâzımdır, onunla görünür, aynen öyle de Resûl-i Ekrem Aleyhissalâtü Vesselâm, hem risâlet hem ubûdiyet cihetiyle bu kâinat içinde bir güneş mesâbesindedir.
Üstat Hazretleri bu tesbih ile şu ince hakikatleri ifade ettikten sonra bu tefekküratının neticesini ilan eder ve der: Tesbîh ederim Seni. Senden başka ilâh yoktur. Muhammed de Senin Resûlündür.
اللّهمَّ فَأنْطِقِ الأرض بِأقْطَارِهَا بِلِسَانِ مُحَمَّدٍ عَلَيهِ الصَّلاةُ والسَّلامُ إلى يَوْم البَعْثِ والقيَامِ
Yâ Rabbi! Arzın her köşesini, Kıyâmet Günü’ne kadar Muhammed Aleyhissalâtü Vesselâm’ın lisânıyla Sana yapılan tesbîhâtın sadâlarıyla konuştur.
سُبْحَانَكَ يَا مَنْ تُسَبِّحُ بِحَمْدِكَ جَميعُ المُؤمِنينَ وَالمُؤْمِنَاتِ، في جَميعِ الأمْكِنَةِ وَالأوْقَاتِ، بِلِسانِ مُحَمَّدِهِمْ عَلَيهِ الصَّلاةُ وَالسَّلامُ
Tesbîh ederim Seni ki, ey Zât-ı Zülcelâl, bütün mü’min ve mü’mineler, her mekânda ve her vakitte, kendi Muhammedîlerinin lisânıyla Seni tesbîh ederler.
Kullar Allah’a, Resûl-i Ekrem’in diliyle ibadet eder. Onun tesbîhâtıyla Seni zikrederler.
O’nun sadâsıyla ibadet âleme yayılmış, O’nun lisânıyla zikir yeryüzüne neşrolunmuştur.
Bizim duâmızın ve ibadetimizin makbûliyeti de, doğrudan Resûl-i Ekrem’in lisânına dayandığı içindir.
Zira Resûl-i Ekrem’den gelen bir tesbîhât, en basit görüleni dahi, sairlerinin çok çok fevkindedir.
Diğerleri ona muvâfık bile olsa, doğrudan O’ndan gelmedikçe o yüksek makâma ulaşamaz.
Meselâ:
“Subhânallah” deriz.
Bu sadece lafzî bir zikir değil, doğrudan Resûl-i Ekrem’den gelen bir tesbîhtir.
Bütün tesbîhlerin fevkindedir. Çünkü onda Resûl-i Ekrem’in sadâsı vardır.
Sen “Subhânallah” dediğinde, Allah Teâlâ onu senden dinlerken, Habîbi’nin kelâmını duyar.
O tesbîhin makbûliyeti de ondandır.
Belki sen onun mânâsını bilmezsin. Resûl-i Ekrem gibi anlayamazsın.
Ama Allah Teâlâ sana değil, o sadâya bakar. Ona değer verir.
Nitekim büyük bir âlim veya bir veli, küçük bir çocuğun Kur’ân okuyuşundan haz alır.
O çocuk mânâsını bilmez; fakat okuduğu kelâmullah’tır.
O veli, o sesi çocuktan değil, Allah’tan işitir gibi dinler.
Sen de Resûl-i Ekrem’in namazıyla namaz kıldın.
Onun diliyle tesbîh ettin, ibadet ettin.
Cenâb-ı Hak orada seni değil, Resûl-i Ekrem’in sadâsını işitir.
İşte bu sebeple, Sünnet-i Seniyye’ye ittibâ ile ibadetlerimizdeki kusurlar telâfî olunur.
Bizim ibadetimiz rahmeti açan değildir. Rahmeti açan, Resûl-i Ekrem’in ibadetidir.
Biz de onunla aynı sözleri tekrar ederek, onun duasına dâhil oluruz.
اللهمَّ فَأنْطِقِ المُؤْمِنِينَ وَالمُؤمِنَاتِ إلى يَومِ القِيَامِ بِأصْدِيَةِ تَسْبيحَاتِ مُحَمَّدٍ لك عَلَيه الصَّلاةُ وَالسَّلامُ
Allah’ım! Kıyamet gününe kadar bütün mü’min ve mü’mineleri, Muhammed Aleyhissalâtü Vesselâm’ın Sana yaptığı tesbîhâtın sadâlarıyla konuştur. Lisanlarını onun sadâsıyla meşgul eyle.
Yâ Rabbi! Bu duâmızı kabul eyle. Bu mânâyı aynen ihsân eyle.
Muhammed Aleyhissalâtü Vesselâm sadece bizim değil, arzın ibadetinin, tesbîhâtının, bütün mü’minlerin ibadet ve tesbîhâtının lisanıdır. O her türlü lütfa lâyıktır. O rahmeten lil’âlemîndir.
Onun sadâsını bu cihânın her tarafında işittir. Yeryüzünü onunla ziynetlendir. Kıyâmete kadar bu nûru devam ettir. Şu anda bid‘atler, dalâletler her tarafı istila etmiş. O batıl sesleri sustur. Sadâ-yı Muhammedî her tarafta işitilsin. Âmin.
وَالْـحَمْدُ لِلّٰهِ رَبِّ الْعَالَمِينَ. الْفَاتِحَةُ. آمِينَ.






