Kalbin Bekaya Olan Aşkı
İnsan, Allahu Teâlâ’nın hikmeti ve inayetiyle yaratılmış bir varlıktır. Allah, insanın kalbini bekaya aşık kılmıştır. Yani insan, ebedî olanı sever, fanî olana ise gerçek bir muhabbet besleyemez. Çünkü fani olan, geçici ve muvakkat olduğu için kalbi tatmin etmez.
Bakınız, bir kimse en sevdiği şeyin bile daimi olmadığını bilse, kalbi ona karşı soğur ve ondan yüz çevirir. O hâlde insanın kalbi, ancak baki olan Allah’a müteveccih olmalı, O’na yönelmeli ve ebedî hayatın saadetine ulaşmak için çalışmalıdır.
Bu noktada insanın fani şeylere olan ilgisi aslında nefsin bir aldatmacasıdır.
Kalbin gerçek huzuru, sadece nihayetsiz olana yöneldiğinde mümkündür.
Peki, bu yönelişi nasıl sağlayabiliriz?
Kalbin Aldatılması ve Putlaştırma Tehlikesi
Kur’an-ı Kerim’de şöyle buyrulur:
“وَمِنَ النَّاسِ مَنْ يَتَّخِذُ مِنْ دُونِ اللَّهِ أَنْدَادًا يُحِبُّونَهُمْ كَحُبِّ اللَّهِ”
“İnsanlardan öyleleri vardır ki, Allah’tan başkalarını O’na eş tutarak severler.” (Bakara, 165)
İnsan, aldanarak fani şeyleri Allah’ı sever gibi sevebilir. Ancak bu büyük bir gaflettir. Çünkü fani olanın baki olması mümkün değildir.
Bir insan düşünün, yiyemeyeceği bir şeyi yutmaya çalışıyor. Vücudu buna tepki verir, ağzını-burnunu kapatır, kokuyu almasını ve yemesini engeller. İşte kalp de böyledir. Eğer ona fani ve değersiz olan şeyleri sokarsan, o cam gibi latif yapıyı kırmış olursun.
Allah’ın yerine fani şeyleri koymak, kalbi taşlaştırır. Kalbe put gibi bir sevgiyi soktuğunda, bu sevgi o latif yapıyı tahrip eder. O hâlde kalbi, yalnız Allah’a hasretmek gerekir.
Dünyaya Uzanan Eller ve Kalbin Yaralanması
Bir adam düşünün; trende giderken pencereden dışarı uzanıp yol kenarındaki çiçekleri koparmaya çalışıyor. Elini uzattıkça dikenler batıyor, kalbi inciniyor. Ancak zaman durmuyor, tren akıp gidiyor.
İşte dünya sevgisi de böyledir. Sen ona el uzatır, gönül bağlarsın. Ama dünya akar gider ve sen geride kalırsın, elin boş, kalbin yaralı…
Bu yüzden fani olanın peşine düşmek, hem yorucu hem de incitici bir maceradır. O hâlde kalbin gözünü dünyaya değil, ahirete çevirmek gerekir.
Kur’an’da şöyle buyrulur:
“وَلَا تَمُدَّنَّ عَيْنَيْكَ إِلَى مَا مَتَّعْنَا بِهِ أَزْوَاجًا مِّنْهُمْ”
“Sakın gözlerini, onlara verdiğimiz dünya nimetlerine çevirme!” (Tâhâ, 131)
Nefsin Aldatmacası ve Kötülüğe Sevk Etmesi
İnsanın en büyük düşmanlarından biri nefs-i emmâredir. Yani kötülüğü emreden nefistir. Nefis, insanı kendi arzularına esir etmek ister. Oysa akıl, iyiyi kötüden ayıran bir terazidir.
Kur’an’da şöyle buyrulur:
“إِنَّ النَّفْسَ لَأَمَّارَةٌ بِالسُّوءِ”
“Çünkü nefis, insana sürekli kötülüğü emreder.” (Yusuf, 53)
Ancak burada bir hususa dikkat etmek gerekir: Allah, insanın nefse uymasına izin vermez. Kur’an’da geçen “İstediğinize ibadet edin!” ifadesi bir teşvik değil, bir tehdittir. Yani Allah, “Size müsaade ettiğimden değil, tercihinizin sonucuna katlanacağınızdan dolayı istediğinizi yapın!” demektedir.
O hâlde insan, nefsin aldatmacasına kanmamalı ve aklını kullanarak doğru yolu tercih etmelidir.
Her Şey Allah’a Boyun Eğmiştir
İnsan, yalnız kendisini yaratan Allah’a ibadet etmelidir. Çünkü her şeyin sahibi O’dur. Kur’an’da Hz. İbrahim’in şu sözü nakledilir:
“إِنِّي وَجَّهْتُ وَجْهِيَ لِلَّذِي فَطَرَ السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضَ”
“Ben yüzümü, gökleri ve yeri yaratana yönelttim.” (En’âm, 79)
Güneş, ay, dünya, ağaçlar… Hepsi Allah’ın emrine musahhar kılınmıştır. Ancak musahhar kılınmak, sadece birine boyun eğmek değil, aynı zamanda onun için zelil olmaktır. Allah, her şeyi insanın maslahatına uygun olarak bir düzene sokmuştur.
Mesela güneş devasa bir cüsseye sahip olmasına rağmen, bir nizama esir edilmiştir. Kudret onu ezmiş ve bir yörüngeye mahkûm etmiştir. Ancak bu ezilme, insanın faydası içindir.
Bunu şöyle düşünelim: Bir çocuk yürürken, büyükler onun etrafında dolaşıp düşmesini engeller. Çocuk farkında olmadan rahatça yürür, ama onun etrafında bir koruma vardır. İşte insan da dünyada böyle bir koruma içinde yaşar, ancak bunun farkında değildir.
Sonuç: Kalbin Yönelmesi Gereken Hakikat
İnsan, fani şeylere değil, baki olan Allah’a yönelmelidir. Çünkü gerçek huzur, kalbin Allah’a bağlanmasıyla mümkündür. Dünya nimetleri ise sadece bir imtihan vesilesidir.
Bu dünyada kalbimizi fani olanlara kaptırmak yerine, ebedi olanı aramak en doğru yoldur. Çünkü ancak Allah’a yönelen kalp, hakiki saadete erişebilir.






