Ehl-i Sünnet vel Cemaat inancına göre, şerri yaratan da Allah’tır. Galip eden de, mağlup eden de Allah’tır. Eğer hayır ve nimet ise ve galip ederse, bu O’nun lütf u keremidir. Bizim irâdemiz, sadece O’nun lütfuna mazhar olabilmek için bir bahane olur. Amma eğer şey şer ise, o zaman suçlu biz oluruz. Suç bizdedir amma halk eden yine O’dur. Âyetlere dikkatle bakıldığında, her makamda tevhîdi azamî derecede muhâfaza ettiği görülür. Hayır da O’nun, şer de O’nundur. Kâfiri de galip eden O’dur, mağlup eden O’dur. Mü’mini de galip eden, mağlup eden O’dur. Biz, hâşâ, Allah’ı imtihan etmiyoruz ki, “Allah bunu niye yapıyor, şunu niye yapıyor?” şeklinde sorular soralım. İmtihan edilen biri, suâl sorabilir mi? Ne için böyle yapıyor deme hakkı var mı? O, ne isterse yapar. Mes’ûl olan biziz. O, bizi imtihan eder. Nasıl isterse, o şekilde imtihan eder. Bâzen nimetle, bâzen galebe ile.
وَلَكِنْ لِيَبْتَلِيَكُمْ
“Sizi mağlubiyetle imtihan etmek için onlardan sarf etti (çevirdi).” Bu sarf da imtihandır. Sizi imtihan etmek murâd etti sizi.
Mu’tezile’yi anlamak çok zor. Bu kafadaki insanları anlamak çok zor. Bunca âyetler tevhîdi ve kaderi gösteriyorken ve böyle sarîh ifade ederken, nasıl öyle saçma sapan bir yola giderler? Sırf enenin hatırına, nefislerine bir tesir vermek için böyle yanlış bir yola giriyorlar.
وَلَكِنْ لِيَبْتَلِيَكُمْ
“Sizi onlardan sarf ettim, sizi imtihan etmek için.” Yani kaybettiğinizde ne yapacaksınız? Allahu Teâlâ’nın va’dine îmân ediyor musunuz? Yoksa şüpheye mi düşüyorsunuz? Veya kimler îmân ediyor, kimler etmiyor? O meşakkate tahammül ediyor musunuz? Bunları imtihan etmek murâd etti. Peygamberin öldüğü haberi, hem orada ölen Müslümanların haberi; bunların hepsi imtihandır. Daha nice imtihanlar etti.
Fakat Allah’ın mü’minlere ve husûsan sahâbeye rahmeti ne kadar büyük ki:
فَعَفَا عَنْكُمْ
“Allah sizi afvetmiştir” dedi. Hemen afvı da müjdeledi. Evet, böyle bir şey yaptınız. Fakat bundan ibret alın ve tövbe edin. Bir daha da böyle bir hataya düşmeyin, demek istedi. Sahâbe de bu dersi hakkıyla aldı ki bütün dünyayı salladılar. Onlar gibi sebat gösteren kimse olmadı. Arza çakılmış sağlam kazıklar gibi olan dağlar misâli öyle sağlam durdular ki, işte 1440 sene geçti de onların yerleştirdiği ve sabitlediği şu Dîn-i İslâm, yeryüzünde bunca sarsıntılara karşı hâlâ sapasağlam ayakta duruyor. Onun için âyet, onlara ders veriyor, terbiye ediyor. Yani bu âyetlere bakıp, yanlış anlayıp, asla sahâbenin fazîletinde yanlış inanışlara girmeyin. Biz bu âyeti okudukça sahâbenin büyüklüğünü anlıyoruz. İşte, suyu yılan içer, zehir yapar; arı içer, bal yapar. Hemen aynı âyetin içinde müjdeliyor.
فَعَفَا عَنْكُمْ
“Allah sizi afvetmiştir” diyor. Ve sonrasında:
وَاللَّهُ ذُو فَضْلٍ عَلَى الْمُؤمِنِينَ
“Allah, îmân edenlere fazl u ihsân sâhibidir” diyor. Yani bu bir hataydı, Allah sizi ikâz etti. İkâz etti ki bir daha böyle hatâlara düşmeyesiniz. Yoksa, “Allah sizi afvetmiştir,” dedi.
Hulâsa: “Galip Eden De Mağlup Eden De Allahtır!”
- Allah’ın Kudreti ve Tevhid
- Hayır ve şerri yaratan Allah’tır. Galip eden de mağlup eden de O’dur. Hayır, Allah’ın lütfu ve kereminden gelir; şer ise insanın hatasıdır. (00:01)
- Tevhid ve İmtihan
- Allah, insanları bazen nimetlerle, bazen musibetlerle imtihan eder. İmtihanın amacı insanın sabrını ve Allah’a olan güvenini sınamaktır. (00:48)
- İmtihanın Hikmeti
- İmtihan, insanın Allah’ın va’dine olan imanını ve zorluklara tahammülünü ortaya çıkarır. Bu süreçte Allah, insanları terbiye eder ve olgunlaştırır. (01:31)
- Sahabenin Büyük İmtihanı
- Uhud harbinde Peygamberin öldüğü haberi ve sahabenin yaşadığı zorluklar büyük imtihanlardır. Allah, sahabeleri afvederek onların sabır ve sebatını ödüllendirmiştir. (02:21)
- Sahabenin Fazileti
- Sahabe, imtihanlardan ders alarak İslam’ı güçlü bir şekilde yaymış ve onun temellerini sağlamlaştırmıştır. Onların çabası, İslam’ın 1400 yıldır ayakta kalmasında etkili olmuştur. (03:08)
- Allah’ın Afvediciliği
- İmtihanlardan sonra Allah, tevbe edenlere rahmetini ve afvını müjdeler. Sahabeler bu dersleri alarak sebat göstermiş ve örnek bir hayat sergilemiştir. (03:08)
- Ayetlerin Hikmetleri
- Ayetler, tevhidi, kaderi ve sabrı öğreterek insanları eğitir. Aynı zamanda sahabenin üstünlüğünü ve imanını da vurgular. (03:08)
- İnsanın Sorumluluğu
- Allah, her şeyin yaratıcısıdır; insan ise iradesini doğru yönde kullanmakla yükümlüdür. Şer işlerse, bunun sorumluluğu insana aittir. (00:01)
Bu Çalışma Aşağıdaki Videodan Derlenmiştir
